Mój kolejny artykuł w newsletterze International Coach Federation

18.03.201200:00

Marlena

W marcowym numerze newslettera International Coach Federation Polska ukazał się mój kolejny artykuł pt "Kompetencja 2. Uzgodnienie kontraktu coachingu."



Artykuł dostępny jest na stronie International Coach Federation Polska.

Poniżej - pełny tekst artykułu:

Wymóg tzw. kontraktu stawia jasne wymaganie, aby coach uzgodnił z coachowanym obszar, w którym coach i coachowany będą wspólnie poruszać się w czasie rozmowy coachingowej oraz cele jakie coachowany chce osiągnąć w wyniku coachingu.

Druga z Kluczowych Kompetencji Coacha wg ICF brzmi następująco: Uzgodnienie kontraktu coachingu – umiejętność zrozumienia potrzeb  danej interakcji coachingowej oraz umiejętność doprowadzenia do zawarcia z klientem umowy w zakresie przebiegu procesu coachingu oraz zasad współpracy klienta i coacha.

Jest to kolejny element budujący fundamenty relacji coachingowej i – podobnie jak Kompetencja 1 - dotyczy ustalania zasad współpracy pomiędzy coachem i coachowanym.

Wg definicji ICF kompetencja ta przejawia się w następujących działaniach coacha:

  1. Rozumie i w sposób efektywny omawia  z klientem reguły i konkretne parametry relacji coachingowej (m.in. kwestie organizacyjne, opłaty, terminy, włączenie dodatkowych osób, jeżeli zajdzie taka potrzeba),
  2. Uzyskuje porozumienie na temat tego co jest odpowiednie w relacji a co nie, co jest a co nie jest w przedmiotem oferty oraz w sprawie podziału odpowiedzialności między coacha i klienta,
  3. Rozstrzyga czy istnieje efektywne powiązanie pomiędzy jego/jej metodą coachingu a potrzebami potencjalnego klienta.

Wg zaleceń ICF odnośnie wymogów egzaminu akredytacyjnego ACC, aplikant w czasie egzaminu powinien zademonstrować następujące  umiejętności:

  1. Umiejętność zrozumienia potrzeb w konkretnej relacji coachingowej i umiejętność osiągnięcia porozumienia.
  2. Umiejętność ustalenia na początku relacji coachingowej zasad zaangażowania coacha i coachowanego.
  3. Umiejętność ustalenia celu bieżącej sesji coachingowej. Nad czym coachowany chce pracować w bieżącej sesji? Co zapewni, że kolejne 30 minut będzie wartościowe dla coachowanego? Umiejętność ustalenia na czym będzie koncentrowała się rozmowa coachingowa?(wytłuszczenia BG)

Aplikant uzyska zadowalającą ocenę na egzaminie ACC jeżeli

  • Zaakceptuje to, co będzie zaproponowane przez coachowanego i nie będzie tego dalej zgłębiał,
  • Zaakceptuje i będzie realizował  agendę coachowanego, nawet jeżeli nie pogłębi tematu i celu rozmowy.

Aplikant nie uzyska zadowalającej oceny na egzaminie ACC jeżeli

  • Wybierze temat za coachowanego,
  • Nie będzie prowadził coachingu wokół tematu wybranego przez coachowanego.

W praktyce oznacza to, iż kolejnym fundamentem dobrej rozmowy coachingowej jest zadanie coachowanemu w początkowej fazie rozmowy pytania, aby określić temat sesji:

  • Co chciałbyś, aby było tematem dzisiejszej sesji?

a następnie ustalenie celu dla rozmowy:

  • Co będzie dla Ciebie wartościowym efektem dzisiejszej sesji?
  • Co chciałbyś osiągnąć w czasie dzisiejszej sesji?
  • Jakie konkretne rezultaty chciałbyś osiągnąć na koniec tej rozmowy?
  • Na jakiej podstawie będziesz mógł stwierdzić, że sesja zakończyła się powodzeniem?

Błędem, który popełniają czasami coachowie jest kwestionowanie tematu bądź celu zaproponowanego przez coachowanego. Coach, działając w najlepszej wierze, próbuje doradzić coachowanemu temat i cel na rozmowę, który według coacha będzie najlepszy. Nie jest to zgodne z zasadami i Kluczowymi Kompetencjami ICF. Coach musi bezwzględnie i z szacunkiem zaakceptować to, o czym chce rozmawiać coachowany. Rolą coacha jest doprowadzenie do jednoznacznego wyartykułowania tematu i celu przez coachowanego.

W praktyce bywa to czasem trudne, gdyż coachowany sam nie wie i nie potrafi precyzyjnie tego określić. W takim przypadku rolą coacha jest skoncentrowanie rozmowy w pierwszej fazie na doprowadzeniu do dobrego zrozumienia tematu przez coachowanego, a następnie do określenia przez niego celu i miar sukcesu.

Pamiętajmy, że dla coachowanego cel  zawiera się w dwóch przestrzeniach:

  1. Cel do którego dąży w ramach całego procesu coachingowego, oraz
  2. Cel na te konkretną sesję.

Jak przykład podam sytuację, gdy coachowany miał problem ze współpracą z szefem równoległego departamentu i jako cel coachingu postawił poprawę tych relacji. Zachodzi pytanie, czy jest to cel osiągalny do zrealizowania w czasie 60 minut rozmowy z coachem? Prawdopodobnie nie i warto zadać mu pytanie: Co chciałbyś osiągnąć w czasie kolejnych 50 minut naszej rozmowy, aby znacząco przybliżyć się poprawy Twojej relacji z szefem tego drugiego departamentu? Poszukanie przez coachowanego odpowiedzi na tak zadane pytanie pozwoli mu skoncentrować się na krótkoterminowej perspektywie i pragmatycznym podejściu do tematu. Dla coacha odpowiedź będzie stanowić „latarnię morską” wskazującą kierunek i cel, do którego coachowany chce dotrzeć w czasie tej sesji coachingowej.

Coaching dotyczy przyszłości. Jedną z największych wartości rozmowy coachingowej jest umożliwienie coachowanemu wyobrażenia sobie przyszłości, w której chciałby się znaleźć. To jest cel dla procesu coachingowego. Wypracowywanie celów na poszczególne sesje jest niczym innym jak dekompozycją dużego tematu na mniejsze elementy. Nawiązując do znanego powiedzenia, zauważmy, że  „słonia nie można zjeść całego od razu, ale można go zjeść po kawałku”. Stosując taką metodę coach pomaga coachowanemu uwierzyć, że osiągnięcie dużego celu jest możliwe, gdyż mniejsze cele (na poszczególne sesje) wyznaczają mapę drogową dojścia do celu dużego.

Rozważając znaczenie 2. Kompetencji Coachingowej warto odnieść się do znanego modelu GROW. Zgodnie z definicją litera G oznacza Goal, czyli „Cel, który jest punktem docelowym, do którego coachowany chce dojść. Cel ten musi być zdefiniowany w taki sposób, aby coachowany jednoznacznie wiedział, gdy go osiągnie.”

W praktyce oznacza to, że pracując z coachowanym nad określeniem celu należy doprowadzić do określenia przez coachowanego miary sukcesu. Dla coacha pomocnym kryterium może być zasada SMART mówiąca, że cel powinien być:

  • Specific - Konkretny
  • Measurable - Mierzalny
  • Attainable - Osiągalny
  • Relevant - Właściwy
  • Time-bound – Określony w czasie

Dotychczas skupiłem się na wybranych aspektach 2. Kompetencji mających szczególne znaczenie w kontekście egzaminu ACC. W praktyce coachingowej relacja z coachowanym trwa zazwyczaj dłużej niż jedna sesją. 2 Kompetencja daje coachom istotne wskazówki jak pracować, aby rozpoczynając pracę z nowym klientem od pierwszego spotkania budować trwały fundament dobrej relacji coachingowej.

Pamiętajmy, aby jak najszybciej na początku współpracy

  • jednoznacznie określić kwestie organizacyjne, opłaty, terminy, włączenie dodatkowych osób, jeżeli zajdzie taka potrzeba,
  • poinformować klienta, że współpraca coachingowa
    • nie gwarantuje realizacji celów biznesowych i/lub życiowych klienta i realizacja tych celów zależy od klienta,
    • nie będzie w jakimkolwiek stopniu terapią psychologiczną lub jakąkolwiek inną terapią,
    • nie będzie w jakimkolwiek stopniu doradztwem lub konsultingiem,
  • zapytać klienta
    • jakich tematów lub obszarów coach nie powinien dotykać w rozmowach coachingowych,
    • jakich pytań coach nie powinien zadać / zadawać,
    • czego klient nie chce w czasie coachingu.

Odpowiedzi na te pytania tworzą przestrzeń bezpieczna dla coachowanego, w której coach może swobodnie poruszać się wykorzystując swoje kompetencje i zasoby, aby pomóc coachowanemu osiągnąć jego cele.

Jeżeli czytelnicy niniejszego artykułu przygotowują się do egzaminu ACC, to - pamiętając, że rozmowa egzaminacyjna trwa 30 minut -  rekomenduję zadanie na początku sesji egzaminacyjnej pytania:

  • Co chciałbyś, aby było tematem dzisiejszej sesji?

A następnie, w ciągu najpóźniej pierwszych 10 minut kolejnego pytania:

  • Co będzie dla Ciebie wartościowym efektem dzisiejszej sesji?

Unikajmy pytań typu

  • O czym chciałbyś dzisiaj porozmawiać?

Lub jeszcze gorzej

  • O czym dzisiaj porozmawiamy?

gdyż pytania te – zbyt ogólne i potoczne – mogą wskazywać na brak rozumienia i umiejętności wykorzystania przez aplikanta 2. Kompetencji Coachingowej.

Za miesiąc zajmę się 3. Kompetencją Coacha wyjaśniając znaczenie dla praktyki coachingowej oraz podam kolejne wskazówki przydatne przy przygotowywaniu się do egzaminu ICF ACC.