Projektowanie działań - artykuł w newsletterze International Coach Federation

06.11.201214:42

Marlena

W październikowym numerze newslettera International Coach Federation Polska ukazał się mój kolejny artykuł pt "Kompetencja 9. Projektowanie działań."


Artykuł dostępny jest na stronie International Coach Federation Polska.

Poniżej - pełny tekst artykułu:

Kompetencja 9. Projektowanie działań

Dziewiąta z Kluczowych Kompetencji Coacha wg ICF brzmi następująco: umiejętność tworzenia z klientem możliwości ciągłego uczenia się, podczas coachingu oraz sytuacji w życiu/pracy, a także do podejmowania nowych działań, które w najbardziej efektywny sposób prowadzą do uzgodnionych rezultatów coachingu..

Wg definicji ICF kompetencja ta przejawia się w następujących działaniach coacha:

a) Pobudza do kreatywności oraz asystuje klientowi w procesie określania działań, które umożliwią klientowi zaprezentowanie, ćwiczenie oraz pogłębianie nowej nauki,
b) Pomaga klientowi skupić się i systematycznie poznawać konkretne obawy i możliwości, które są kluczowe do osiągnięcia uzgodnionych celów coachingu,
c) Zachęca klienta do poszukiwania alternatywnych pomysłów i rozwiązań, wartościowania alternatyw oraz uwzględniania ich w podejmowanych decyzjach,
d) Promuje aktywne eksperymentowanie oraz odkrywanie siebie, gdzie klient od razu stosuje w życiu prywatnym i pracy to, co było omawiane i czego się nauczył podczas sesji,
e) Świętuje sukcesy klienta oraz jego możliwości rozwoju w przyszłości,
f) Podważa założenia i przekonania klienta, aby sprowokować nowe pomysły i odkrywać nowe sposoby działania,
g) Wyławia oraz wspiera punkty widzenia, które są spójne z celami klienta oraz zachęca, bez przywiązywania się do nich, do ich rozpatrzenia,
h) Pomaga klientowi wdrażać pomysły „od zaraz” podczas sesji coachingowych, zapewniając natychmiastowe wsparcie,
i) Zachęca do poszerzania skali i podejmowania wyzwań, ale również do komfortowego tempa uczenia się.

Wg zaleceń ICF odnośnie wymogów egzaminu akredytacyjnego ACC, aplikant w czasie egzaminu powinien zademonstrować następujące umiejętności:

  • Praca z klientem, aby zaprojektować działania lub przedsięwzięcia do podjęcia poza sesją coachingową, aby kontynuować poszukiwanie i odkrywanie, zwiększyć świadomość i uczenie się oraz przesunąć klienta w kierunku pożądanego celu,
  • Coach może wstępnie przypisać zadania i przedsięwzięcia stopniowo przesuwając odpowiedzialność za projektowanie działań na klienta, aby wspierać jego cele, styl uczenia się i pożądane przez klienta tempo.

Aplikant uzyska zadowalającą ocenę na egzaminie ACC, jeżeli zademonstruje, że

  1. Coach potrafi sugerować zadania i działania, które w opinii obojga najlepiej zaadresują problem lub przyczynią się do osiągnięcia pożądanych rezultatów,
  2. Projektowane działania są zwykle jednowymiarowe i prowadzą do nowych działań, które najbardziej efektywnie doprowadzą do wspólnie ustalonych rezultatów coachingu

Aplikant nie uzyska zadowalającej oceny na egzaminie ACC, jeżeli

  1. Coach wymusza na kliencie działania przepisane przez coacha, jako zadanie domowe,
  2. Sugerowana praca domowa nie ma klarownego związku z agendą określoną przez klienta,
  3. Praca domowa nie ma klarownego celu i potencjału, aby spowodować, że klient pójdzie do przodu,
  4. Sugerowane narzędzia i struktury w sposób wyraźny nie tworzą związku z potrzebami konkretnego klienta lub z jego agendą.

Proces coachingowy wg modelu GROW rozpoczyna się od zbudowania wizji celu i zrozumienia aktualnej rzeczywistości przez klienta. Kiedy klient w pełni zrozumie swoją obecną sytuację oraz uświadomi sobie, do czego dąży, w kolejnym kroku będzie mógł zwymiarować przestrzeń, którą powinien wypełnić działaniem mającym na celu pokonanie drogi od „teraz” do zaplanowanej czy też wymarzonej „przyszłości”. W tym miejscu procesu (w fazie Opportunities wg modelu GROW) należy rozpocząć fazę poszukiwania możliwości.

Warto zauważyć, że 9. Kompetencja wspiera następujące aktywności coacha: Pobudzanie klienta do kreatywności i zachęcanie go do poszukiwania alternatywnych pomysłów i rozwiązań.

Ze strony coacha padają pytania typu: „Co można w tej sytuacji zrobić?”, „Co ktoś inny w takiej sytuacji zrobiłby na Twoim miejscu?”, „Gdybyś doradzał koledze lub koleżance w takiej samej sytuacji, co byś zrobił?”. Coach może też zapytać się o wcześniejsze doświadczenia pozytywne: „Przypomnij sobie sytuację z przeszłości, która w jakimś stopniu była podobna do tej dzisiejszej. Powiedz mi, co wtedy zrobiłeś?”. Pytania można mnożyć. Istotne jest, aby w tej fazie klient sam wygenerował co najmniej trzy opcje możliwości, które przesuną go od chwili obecnej do planowanej przyszłości. Dlaczego trzy? W tym miejscu przywołam zabawne stwierdzenie, które przypisuje się Napoleonowi. Otóż podobno Napoleon zwykł był mawiać: „Jeśli masz tylko jedną możliwość, to nie masz żadnej możliwości, jak masz dwie możliwości, to masz problem, a jak masz trzy możliwości, to masz możliwość, gdyż masz z czego wybrać”.

Coach może wspierać klienta w poszukiwaniu alternatywnych pomysłów i opcji na działania stosując np. zmianę perspektywy, metaforę, koło coachingowe, model PIES lub burzę mózgów.

Gdy klient wygeneruje możliwości, będące w stanie przynajmniej trochę przesunąć go w kierunku celu, do którego dąży, następuje czas na to, by rozbudzić i wzmocnić jego chęć dążenia naprzód, i to jest czwarta faza modelu GROW, zwana WILL. W kontekście 9. Kompetencji oznacza to, iż coach asystuje klientowi w procesie określania działań, które umożliwią klientowi zaprezentowanie, ćwiczenie oraz pogłębianie nowej nauki. Oznacza to także, że coach promuje aktywne eksperymentowanie oraz odkrywanie siebie, gdzie klient od razu stosuje w życiu prywatnym i pracy to, co było omawiane i czego się nauczył podczas sesji.

Jak ziścić fazę WILL? Coach pyta się klienta, którą z możliwości chciałby wybrać do realizacji. Następnie zadaje pytania typu: „Od czego chcesz zacząć?”, „Co zrobisz jako pierwszy krok?”. Podczas rozmowy coachingowej coach powinien pilnować, aby działania, które się wtedy pojawią, odnosiły się do możliwie najbliższej przyszłości po zakończeniu sesji. Dopiero, kiedy zostaną one zrealizowane, można pozwolić na budowanie dalszych działań, bardziej długofalowych. Istotne jest to, żeby klient w ciągu 24 godzin po zakończeniu sesji zrobił cokolwiek, choćby maleńki krok, żeby przybliżyć się do sytuacji, którą jest wymarzona, zaplanowana przyszłości.

Ważną aktywnością coacha jest dawanie uznania. Nierzadko to właśnie coach jest tą jedną z nielicznych osób, która dostrzega u klienta wysiłek, starania, postępy, rozwój. Podczas, gdy otoczenie zewnętrzne żąda wyłącznie rezultatów i wytyka co należy poprawić, coach, poprzez szczere i profesjonalnie wyrażone uznanie może budować w kliencie właściwą równowagę pomiędzy przekonaniem o własnej wartości i otwartością na informacje zwrotne.

W trakcie sesji coach demonstruje 9. Kompetencję również poprzez podważanie założeń i przekonań klienta, aby sprowokować nowe pomysły i odkrywać nowe sposoby działania.

Profesjonalny coach, słysząc o projektowanych przez klienta działaniach, pyta o problemy i bariery, które mogą utrudnić lub uniemożliwić klientowi podjęcie działań, które zaprojektował. Jeżeli klient odkryje obiektywne lub subiektywne bariery i problemy, to rolą coacha jest wrócić do odkrywania możliwości do etapu Opportunities. W ten sposób coach stymuluje u klienta budowanie głębokiego przekonania do planowanych działań, zwiększa prawdopodobieństwo sukcesu i silniej przyczynia się do rozwoju klienta.

Rolą coacha jest stawianie wyzwań, podważanie założeń i przekonań klienta, aby sprowokować nowe pomysły i odkrywać u niego nowe sposoby działania. Służą temu pytania o przekonania, zasady i wartości i konfrontowanie otrzymanych odpowiedzi z sytuacjami omawianymi w trakcie sesji coachingowej. „Co jest dla ciebie ważne?”, „W co wierzysz?”, „Jakimi zasadami kierujesz się w swoich decyzjach i działaniach?”, „Jak to, co planujesz, wygląda z perspektywy twoich zasad i przekonań?”. Przykładowe pytania można mnożyć.

Coach może też pokazać klientowi lustro dla jego wypowiedzi i w ten sposób wskazać na np. niekonsekwencje lub sprzeczności. Coach może zastosować przekaz. Jeżeli przekaz zostanie dobrze użyty, to może stanowić bardzo silny impuls dla klienta.

W trakcie projektowania działań coach pilnuje koncentracji klienta na postawionym przez niego celu. Działania, które nie wspierają dojścia do celu nie mają sensu i powinny być odrzucone. Coach może zadać następujące pytania pobudzające do refleksji: „Na ile to, co planujesz wpiera realizacje celów, na których Tobie zależy?”, „W jakim stopniu to, co mówisz ma związek z realizacją Twoich celów?”.

Rozmowę coachingową kończy na ogół podsumowanie klienta. Coach go do tego zachęca: „Podsumuj proszę naszą sesję, powiedz, co w niej było wartościowego”. A gdy to nastąpi, coach pyta jeszcze: „Powiedz proszę, jaki masz plan działań?”, „Co zrobisz?”. Jest to ważna faza, która utwierdza klienta w jego postanowieniu. To, co powie własnymi słowami, staje się jego zobowiązaniem wobec coacha i na tej podstawie coach może następnym razem prosić o podzielenie się informacjami, zwłaszcza, gdy to pierwsze działanie (krótkoterminowe) będzie zrealizowane. W ten sposób coach wspomaga klienta. Przyczynia się do tego, żeby postanowienia, które zostały podjęte podczas sesji, nie pozostały tylko w fazie planów, oraz żeby pomiędzy sesjami realizowane były zaplanowane działania, gdyż jedynie w ten sposób klient jest w stanie pokonać drogę od sytuacji, w której jest, do sytuacji, w której chce być.

Za miesiąc zajmę się Kompetencją 10. Planowanie i wytyczanie celów.